-
ՊԱՐԶԵԼ ԱՐՏԱՀԱՅՏՈՒԹՅԱՆ ՆՇԱՆԸ ա) (\-4)4(\-4)4 — էքսպոնենտը զույգ է ⇒ դրական.բ) (\-9999)1(\-9999)1 — միավորային (կենտ) աստիճան ⇒ նույն նշանը՝ նեգատիվ.գ) (\-2026)2026(\-2026)2026 — 2026 զույգ ⇒ դրական.դ) (\-5)7⋅92(\-5)7⋅92 — (\-5)7(\-5)7 նեգատիվ (կենտ), 9292 դրական ⇒ ամբողջը նեգատիվ.ե) (\-36)6⋅(\-55)3(\-36)6⋅(\-55)3 — առաջինը դրական (զույգ), երկրորդը նեգատիվ (կենտ) ⇒ նեգատիվ.զ) (\-16)3⋅(\-11)7(\-16)3⋅(\-11)7 — երկուսն էլ նեգատիվ (կենտ աստիճաններով) ⇒ նեգատիվ×նեգատիվ = դրական. 2․ ՊԱՐԶԵԼ ԱՐՏԱՀԱՅՏՈՒԹՅԱՆ ՆՇԱՆԸ ՏՐՎԱԾ ԿԵՏՈՒՄ ա) (x−2)(x+3)(x−5), x=3(x−2)(x+3)(x−5),x=3Թվերը՝ 1⋅6⋅(−2)=−121⋅6⋅(−2)=−12 ⇒ նեգատիվ. բ) (x+2)(x+8)(x−1), x=−5(x+2)(x+8)(x−1),x=−5Թվերը՝ (−3)⋅3⋅(−6)=54(−3)⋅3⋅(−6)=54 ⇒ դրական. 3․ ՍՈՎՈՐԱԿԱՆ ՆՇԱՆԱՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ՄԻՋԱԿԱՅՔՆԵՐ ա) (x+2)(3x−9)=3(x+2)(x−3)(x+2)(3x−9)=3(x+2)(x−3). Նուլերը՝ x=−2, x=3x=−2,x=3.Միջակայքներ և նշաններ:(−∞,−2):+(−∞,−2):+, (−2,3):−(−2,3):−, (3,∞):+(3,∞):+. բ) (4x−20) (x+37)=4(x−5)(x+37)(4x−20)(x+73 )=4(x−5)(x+73 ). Նուլերը՝ x=−37, x=5x=−73…
-
X2+6X+CX2+6X+C՝ ՀԱՅՏՆԻ Է D=−28D=−28. a) Կարո՞ղ է եռանդամը ընդունել բացասական արժեք։ b) Գտնել cc.D=b2−4ac=62−4⋅1⋅c=36−4cD=b2−4ac=62−4⋅1⋅c=36−4c. Մեզ տրված է 36−4c=−2836−4c=−28.Արդյունքում −4c=−64−4c=−64 ⇒ c=16c=16. գ) Գտնել x2+6x−cx2+6x−c (այստեղ c=16c=16) նշանապահման միջակայքերը.Փոխարինելով՝ f(x)=x2+6x−16f(x)=x2+6x−16.Դիսկրիմինանտ՝ D=36−4⋅1⋅(−16)=36+64=100D=36−4⋅1⋅(−16)=36+64=100.արմատներ՝ x=−6±102x=2−6±10 → x1=−8, x2=2×1 =−8,×2 =2.Քանի որ a>0a>0՝՝ 2. 2×2+9X+C2X2+9X+C՝ ՀԱՅՏՆԻ Է D=−63D=−63. a) Կարո՞ղ է եռանդամը ընդունել բացասական արժեք։ b) Գտնել cc.D=92−4⋅2⋅c=81−8c=−63D=92−4⋅2⋅c=81−8c=−63.Արդյունքում −8c=−144−8c=−144 ⇒ c=18c=18. գ) Գտնել 2×2+9x−c2x2+9x−c (այստեղ c=18c=18), նշանակում՝ 2×2+9x−182×2+9x−18.D=92−4⋅2⋅(−18)=81+144=225D=92−4⋅2⋅(−18)=81+144=225.արմատներ՝ x=−9±154x=4−9±15 → x1=−6, x2=32=1.5×1 =−6,×2 =23 =1.5.Քանի որ a>0a>0: 3. AX2+15X+CAX2+15X+C՝ ԳԻՏԵՆՔ A<0A<0 ԵՒ D=−85D=−85 ա) Ի՞նչ նշանի արժեքներ է ընդունում եռանդամը։ բ) Գտնել acac.D=b2−4ac=152−4ac=225−4ac=−85D=b2−4ac=152−4ac=225−4ac=−85.Ապա −4ac=−310−4ac=−310 ⇒ ac=3104=1552ac=4310 =2155 . (Նշում՝ քանի որ a<0a<0 և ac>0ac>0, ապա c<0c<0 նույնպես՝ այնպես որ և՛ aa,…
-
1. Որոշել եռանդամի նշանը տրված կետում (Հաշվում ենք f(x) և նշում նշանը) ա) f(x)=x2+4x−8, x=2f(x)=x2+4x−8,x=2×2=22=4×2=22=44x=4⋅2=84x=4⋅2=8f(2)=4+8−8=4f(2)=4+8−8=4 ⇒ դրական. բ) f(x)=3×2−10x+2, x=−1f(x)=3×2−10x+2,x=−1×2=(−1)2=1×2=(−1)2=13×2=3⋅1=33×2=3⋅1=3−10x=−10⋅(−1)=10−10x=−10⋅(−1)=10f(−1)=3+10+2=15f(−1)=3+10+2=15 ⇒ դրական. գ) f(x)=−2×2+7x+11, x=1.5f(x)=−2×2+7x+11,x=1.5×2=(1.5)2=2.25×2=(1.5)2=2.25−2×2=−2⋅2.25=−4.5−2×2=−2⋅2.25=−4.57x=7⋅1.5=10.57x=7⋅1.5=10.5f(1.5)=−4.5+10.5+11=17.0f(1.5)=−4.5+10.5+11=17.0 ⇒ դրական. դ) f(x)=2×2+5x−20, x=4f(x)=2×2+5x−20,x=4×2=42=16×2=42=162×2=2⋅16=322×2=2⋅16=325x=5⋅4=205x=5⋅4=20f(4)=32+20−20=32f(4)=32+20−20=32 ⇒ դրական. 2. Հաշվել դիսկրիմինանտը D=b2−4acD=b2−4ac. Մի՞թե նշանը կախված է xx-ից. Եթե ոչ՝ նշել նշանը։ ա) 2×2+7x−12×2+7x−1 (այստեղ a=2, b=7, c=−1a=2,b=7,c=−1)b2=72=49b2=72=49−4ac=−4⋅2⋅(−1)=+8−4ac=−4⋅2⋅(−1)=+8D=49+8=57>0D=49+8=57>0. ⇒ Կա երկու իրական արմատ → նշանը կախված է xx-ից (փոխվում է根-ների միջև)։ բ) −x2+3x−9−x2+3x−9 (a=−1, b=3, c=−9a=−1,b=3,c=−9)b2=32=9b2=32=9−4ac=−4⋅(−1)⋅(−9)=−36−4ac=−4⋅(−1)⋅(−9)=−36 (մինչև այստեղ ուշադիր՝ -4·a·c = -4·(-1)·(-9) = (-4·-1)=4, 4·-9 = -36)D=9−36=−27<0D=9−36=−27<0. a=−1<0a=−1<0 ⇒ բոլոր x-ների համար f(x) < 0 (հաջորդաբար՝ նշանը նեգատիվ…
-
1. Որոշել եռանդամի նշանը տրված կետում (Հաշվում ենք f(x) և նշում նշանը) ա) f(x)=x2+4x−8, x=2f(x)=x2+4x−8,x=2×2=22=4×2=22=44x=4⋅2=84x=4⋅2=8f(2)=4+8−8=4f(2)=4+8−8=4 ⇒ դրական. բ) f(x)=3×2−10x+2, x=−1f(x)=3×2−10x+2,x=−1×2=(−1)2=1×2=(−1)2=13×2=3⋅1=33×2=3⋅1=3−10x=−10⋅(−1)=10−10x=−10⋅(−1)=10f(−1)=3+10+2=15f(−1)=3+10+2=15 ⇒ դրական. գ) f(x)=−2×2+7x+11, x=1.5f(x)=−2×2+7x+11,x=1.5×2=(1.5)2=2.25×2=(1.5)2=2.25−2×2=−2⋅2.25=−4.5−2×2=−2⋅2.25=−4.57x=7⋅1.5=10.57x=7⋅1.5=10.5f(1.5)=−4.5+10.5+11=17.0f(1.5)=−4.5+10.5+11=17.0 ⇒ դրական. դ) f(x)=2×2+5x−20, x=4f(x)=2×2+5x−20,x=4×2=42=16×2=42=162×2=2⋅16=322×2=2⋅16=325x=5⋅4=205x=5⋅4=20f(4)=32+20−20=32f(4)=32+20−20=32 ⇒ դրական. 2. Հաշվել դիսկրիմինանտը D=b2−4acD=b2−4ac. Մի՞թե նշանը կախված է xx-ից. Եթե ոչ՝ նշել նշանը։ ա) 2×2+7x−12×2+7x−1 (այստեղ a=2, b=7, c=−1a=2,b=7,c=−1)b2=72=49b2=72=49−4ac=−4⋅2⋅(−1)=+8−4ac=−4⋅2⋅(−1)=+8D=49+8=57>0D=49+8=57>0. ⇒ Կա երկու իրական արմատ → նշանը կախված է xx-ից (փոխվում է根-ների միջև)։ բ) −x2+3x−9−x2+3x−9 (a=−1, b=3, c=−9a=−1,b=3,c=−9)b2=32=9b2=32=9−4ac=−4⋅(−1)⋅(−9)=−36−4ac=−4⋅(−1)⋅(−9)=−36 (մինչև այստեղ ուշադիր՝ -4·a·c = -4·(-1)·(-9) = (-4·-1)=4, 4·-9 = -36)D=9−36=−27<0D=9−36=−27<0. a=−1<0a=−1<0 ⇒ բոլոր x-ների համար f(x) < 0 (հաջորդաբար՝ նշանը նեգատիվ…
-
Թեմա՝ Ռացիոնալ արտահայտության նշանը։ 1․ Փոփոխականի ո՞ր արժեքի դեպքում արտահայտությունն իմաստ չունի․ ա)x=8, բ)x=3, գ)x=6, դ)x=3, ե)x=2, x=-1, զ)x=-4, x=5, է)x=3, ը)x=4: 2․ Գտնել արտահայտության թույլատրելի արժեքների բազմությունը և նշանապահպանման միջակայքերը․ ա)x=(-2), x=(-5), բ)x=(3), գ)x=(-1), x=(3), դ)x=(0), x=(-5/3), ե)x=(-1;-4), զ)x=(1/4), է)x=(1), ը)x=(5) 3. Լուծել քառակուսային հավասարումը. ա)x=(-1;-5), բ)x=(6;-2), գ)x=(-9;2), դ)x=(11/4;-3), ե)x=(3/4;-1) 4․ Խանութում կար 150 կգ…
-
1. ՊԱՐԶԵԼ ԱՐՏԱՀԱՅՏՈՒԹՅԱՆ ՆՇԱՆԸ ՏՐՎԱԾ ՊԱՅՄԱՆԻ ԴԵՊՔՈՒՄ ա) (x−a)(x−5), a<x<5.x−a>0, x−5<0 ⟹ արտահայտությունը բացասական։ բ) (x−a)(x−4), x<a<4.x−a<0. Իսկ a<4 եւ x<a ⇒ x<4 ⇒ x−4<0.Ցանկացած երկու բացասականի արտադրյալը դրական։ գ) (x+5)(x+3), x>0.x+5>0, x+3>0 ⇒ արտահայտությունը դրական։ դ) (x+a)(x−2), x<−a<2.x<−a ⇒ x+a<0. Եվ −a<2 ⇒ x<2 ⇒ x−2<0.Երկու բացասականի արտադրյալը դրական։ ե) (x−2)(x−a), x<a<1.x−a<0. Պատճառը՝ x<a. Ավելին՝ a<1 եւ x<a ⇒ x<1 ⇒ x−2<0.Երկու բացասական ⇒ դրական։ զ) (x−3)(x−a), 3<a<x.x−3>0, x−a>0 ⇒ արտահայտությունը դրական։ 2. ՊԵՏՔ Է ՊԱՏԿԵՐԵԼ X-Ի ԱՅՆ ԱՐԺԵՔՆԵՐԸ (ՆՇԵՔ ՄԻՋԱԿԱՅՔՆԵՐԸ) ա) (x−1)(x−7)>0. Ձեզ հայտնի եղանակով՝ արմատները 1 և 7. Արտահայտությունը դրական է «մուտք — դուրս» կանոնով՝ դուրս՝ այնպես որ՝(−∞,1)∪(7,∞) (օր.՝ բացի 1,7-ից; 1 և…
-
1)ներկյաֆնել գենետիկական կոդը Գենետիկական կոդը՝ դա ԴՆԹ-ի կամ ՌՆԹ-ի նուկլեոտիդների հերթականությունն է, որը որոշում է՝ որ ամինաթթուն պետք է լինի սպիտակուցում։ Յուրաքանչյուր 3 նուկլեոտիդ (կոդոն) կոդավորում է 1 ամինաթթու։ Օրինակ՝ AUG կոդոնը նշանակում է մեթիոնին՝ սպիտակուցի սկիզբ։ 2)ինչ է իրենից ներկայացնում դնթ-ն ԴՆԹ-ն մոլեկուլ է, որը պահում է օրգանիզմի ժառանգական ինֆորմացիան։ Այն որոշում է՝ ինչպես…
-
Շարադրություն՝ «Մանուկյան ազգանունը՝ իմ պատմության մի մասը» Ազգանունը մարդու ինքնության մի մասն է։ Այն ոչ միայն նշում է, թե ումից ենք սերում, այլ նաև պատմում է մեր անցյալը, մեր արմատները, մեր ընտանիքի պատմությունը։ Իմ ազգանունը՝ Մանուկյան, ինձ համար պարզապես բառ չէ։ Դա մի ամբողջ պատմություն է, որ սկսվել է շատ տարիներ առաջ։Մանուկյան ազգանունը կրում էին…
-
Լեզվաբանական ծագումՀովհաննես — անձնանունյան / իյան — հայերեն ազգանունային վերջավորություն— Հայ ազգանունները հիմնականում ձևավորվել են 18-19-րդ դարերում՝ երբ ձևավորվում էին ընտանեկան կամ ժառանգական ազգանուններ։ Նախկինում մարդկանց կոչում էին իրենց հոր անունով՝ օրինակ՝ Հայաստանում ու Սփյուռքում Հովհաննիսյան ազգանունը շատ տարածված է։ Այն ունի նաև տարբեր ձևեր՝ ըստ տարածաշրջանային առանձնահատկությունների․Հովհաննիսյան — դասական արևելահայ ձևըՀովհաննիսեան / Հովհաննիսեան — արևմտահայ տարբերակԵրբեմն…